اشاره: گفتگوی پیوست از سوی خانم ماندانا زندیان با آقای مهدی خانبابا تهرانی پیرامون جنبش آزادی خواهی ایران برای فصلنامۀ ره آورد، شمارۀ 90، بهار 1389 خورشیدی صورت گرفته است که بزودی منتشر خواهد شد. این گفتگو توسط خانم زندیان جهت درج در سایت تلاش ارسال شده است که از این بابت از ایشان سپاسگزاریم.
ملت ما می خواهد معلمان کشور بابت درخواست حقوق خود کتک نخورند، کارگران بابت درخواست حق خود مورد تهاجم قرار نگیرند و زنان بابت درخواست رفع تبعیض مورد هجوم تهمت های گوناگون قرار نگیرند
برای تفاهم چاره ای جز پذیرفتن اصطلاحات و تعریف های جهانروا universal و به مهر سازمان ملل متحد و امضای نزدیک 200 دولت رسیده، و مذاکره بر چنان بنیاد هائی نداریم
جمعی از فعالین زن در نامه ای خطاب به موسوی و کروبی خواستند که در پی گیری مطالبات به حق مردم ایران از مطالبات زنان ایرانی غافل نشوند و در موضع گیری های خود صراحتا به این مطالبات و به نقش زنان ایرانی در مطرح کردن آنها و تلاش و مبارزه برای تحقق آنها اشاره کنند.
به هرحال از آنجا که اصل نظریة ولایت فقیه از نظر عقلی و نقلی (منابع دینی یعنی قرآن و سنت) بر بنیادی نااستوار بنا شده است، در نظر و عمل گرفتار انواع تناقضها (تناقضاتی به گمان من غیرقابل حل) و چالشها است و تجربه سی ساله تا حدود زیادی ذات و طول و عرض و فرجام عملی و بنبستهای مدل دینی حکومت اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه را آشکار کرده است.
در الگوی حکومتی موردنظر سروش، دینداران مسئولیت شکل دهی دموکراسی دینی را بر عهده می گیرند این جماعت "مسئولیت دار" برخلاف وضعیت کنونی به همهی شهروندان حق مساوی می دهد. در این الگو عده ای مساویند و عده ای دیگر مساوی تر. مدل سروش نیز در ذات خود بر مبنای تبعیض و شهروند درجه یک و دو بنا نهاده شده است ...
داریم با سرزمین خودمان رفتار قرن هجدهمی می کنیم یعنی دو قرن از مدرنیسم واقعی عقبیم. یکی از مزایای مدرنیته این است که مدام خود را نقد می کند و اصلاح می شود اما ما سنت مان مدرن شده است؛ سنتی که نقدش نمی کنیم اما مدام به آن ناسزا می گوییم. در مقابل طوری راجع به مدرنیسم غرب حرف می زنیم که گویی درباره مقدسات سخن می گوییم.
ملت ایران خواهان رویارویی با غرب که متحد طبیعی آن می باشد، نیست. ایران با غرب مسایل غیر قابل حل ندارد. ایران برای رسیدن به تجدد، غرب را الگوی خود قرار داده است. ملت ایران به خوبی آگاه است که برای مبارزه با این دیکتاتوری نظامی – امنیتی حاکم، غرب یک متحد نیرومند به حساب می آید.
این تغییر رنگ پرچم کشور بی شک نه می تواند یک اشتباه و نه دشمنی با رنگ سبز تلقی گردد .بلکه این حرکت در راستای تحرکاتی عمیق تر در حال شکل گیری است که تغییر رنگ پرچم می تواند کلید اولیه این حرکت تلقی گردد.
اگر در کشور رفراندومی برگزار شود باید "جایگاه ولایت فقیه و اختیارات آن مورد سئوال قرار گیرد" ... "برای اینکه دین جان سالم به در برد و ایمان مومنان آزادانه و نه به تحمیل صورت گیرد، به نظر من سکولاریزم سیاسی یک امر بسیار پسندیده است. "
مشروعیت الهی یعنی باور مردم به حقانیت یک حکومت بر بستر اعتقادات دینیشان. از این حیث تفاوتی بین مشروعیت و مقبولیت وجود ندارد. حکومتی از مقبولیت بهرهمند است که مشروع باشد. این چنین است که طرح مشروعیت الهی برای حکومت ولایی، آن حکومت را از رای و نظر مردم بینیاز نمیکند.
مهدی کروبی در مصاحبه با ساندی تلگراف بار دیگر بر آزادی بی قید و شرط زندانیان سیاسی و برگزاری انتخابات آزاد بدون نظارت استصوابی شورای نگهبان تاکید کردو گفت: فضای فعلی که تحت تسلط وحشت و نظارت پلیسی است باید از بین برود.
جنبش سبز اعتراضی با حضور زنان نیرو گرفت، شکوفا شد و همچنان پایداری میکند. حضور وسیع زنان در این جنبش مهر و نشان ویژهای به آن داد. بدون این زنانی که برای دفاع از حق انتخاب خود به خیابان آمدند، بدون زنانی که برای دفاع از حق انتخابشان که سالها به تمسخر گرفته شده بود، جنبش اعتراضی این کیفیت را نداشت.
«جنبش سبز» مانند یک جشنواره آغاز شد. جشنوارهای که اعتراض و حرفی هم داشت و جوانان شادمانه در صف اول راهپیماییهای اعتراضآمیز آن، پدران و مادران خود را در پی خویش به خیابانها آوردند و تا آنجا که در توانشان بود آرام ماندند و دست به خشونت نزدند. اما طرفِ نادان و تمامیتخواه، تحمل این را نداشت. پس شعار «رأی من کجاست» جایش را به «مرگ بر دیکتاتور» داد و اعتراضهای روز عاشورا دیگر شباهتی با راهپیمایی روز نخست نداشت.
"حکومت جمهوری اسلامی اگر فضا را بیش از این ببندد، جنبش اصلاحی را به جنبشی انقلابی تبدیل خواهد کرد و گله ای هم از کسی نباید داشته باشد؛ چرا که یک حرکت کوچک در یک نظام بسته، می شود یک انقلاب بزرگ."